Kitap, özellikle Filistin'deki yahudi meselesine müthiş belgelerle cevap veriyor. Bazı efsaneleri ve rivayetleri çürütüyor. Vahdettin Engin hoca, son dönem osmanlı tarihçileri arasında çok değerli bir yere sahip. Bu kitabı mutlaka arşivlerde bulunmalı.
***
1890’lı yıllarda Yahudiler, Rusya başta olmak üzere Romanya ve
Yunanistan’da uğradıkları baskılar yüzünden bu ülkeleri terk etmek
zorunda kaldılar. Sığındıkları ilk ülke ise Osmanlı Devleti oldu.
Dönemin Padişahı II. Abdülhamid, başlangıçta insani nedenlerle
Yahudilerin Filistin dışındaki Osmanlı vilayetlerine yerleşmelerine izin
verdi. Fakat Yahudiler ‘vaad edilmiş topraklar’ olarak kabul ettikleri
Filistin’e yerleşmek istiyorlardı. II. Abdülhamid’in saltanatı süresince
bu konuda yoğun çabalar harcadılar. Özellikle Rotschild ve Baron Hirsch
gibi zengin Yahudiler, Filistin’de toprak satın alarak buralara göçmen
yerleştirmeye çalıştılar. 1896 yılından itibaren ise sahneye Theodore
Herzl çıktı. Herzl Filistin’de Yahudiler için özerk bir devlet oluşturma
peşinde idi ve bunun yolunun II. Abdülhamid’i ikna etmekten geçtiğini
düşünüyordu. Bu uğurda beş defa İstanbul’a geldi. Bir defasında
Padişah’la görüşme imkânı buldu. Herzl’in kafasında, Osmanlı Devleti’ne
bazı mali imkânlar sağlayarak hedefine ulaşmayı sağlayacak izni
koparmak vardı. II. Abdülhamid ise Herzl’in şahsında, Avrupalı
alacaklıları Osmanlı dış borçlarının indirilmesine ikna edecek bir
destek bulmuştu. Bütün bu ilişkiler ağının ne şekilde örülüp nasıl
sonuçlandığını elinizdeki kitabı okuduğunuzda öğrenebileceksiniz.
(Tanıtım yazısından)