Son dönemde tarih kitaplarına yoğunlaştığımı söylemiştim. "1915 - Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?"yu okuduktan sonra, 93 Harbi'nde Yahudilere ve Müslümanlara yapılanları da öğrenmek istemiştim. Bu konuda Timaş Yayınları'ndan Erol Haker imzasıyla ve Kemal Karpat danışmanlığıyla çok kıymetli bir kitap yayınlandı. Kitapta geçmişten günümüze yahudilerin Osmanlı Devleti içerisindeki yeri, bulunduğu topraklar, kültür sistemleri vb. birçok konu hakkında bilgi sahibi olabiliyorsunuz. Sonrasında ise 93 Harbi'nde yaşananları, dönemin mektuplarını okuyarak adeta yaşıyorsunuz. Sonuç olarak şunu söyleyebilirim ki, Bulgarlar ve Ruslar el ele vererek hem şimdiki Bulgaristan topraklarındaki yahudileri hem de müslümanları ezip geçmiş, geleneklerini yok etmiş, ibadethanelerini ahırlara ve meyhanelere çevirmiş, üstelik bunu "yapılmamış" gibi görmüşler, görmeye de devam ediyorlar. Bu tip kitaplar mutlaka okunmalı, yakın dönem tarihi hakkında malumat sahibi olunmalı.

Unutmadan belirteyim, gerek "1915 - Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?" kitabından, gerekse "93 Harbi / Tuna'da Son Osmanlı Yahudileri" adlı kitaptan çok önemli alıntıları, tarih blogum olan "Gizlenen Tarihimiz"de bulabilirsiniz:
http://gizlenentarihimiz.blogspot.com

***


"Osmanlı’nın Balkanlar’daki hâkimiyeti boyunca, yönetenler ile tebaaları arasında karşılıklı uyum hâkim olmuştur. Osmanlı idaresi altındaki Yarımada, yine bir siyasi yapıya dâhil edilmiştir. Rumeli, Osmanlı İmparatorluğu’nun bu düzensiz, çalkantılı bölgeye hükmetme hakkını elinde tuttuğunu kanıtladığı bir laboratuvar işlevi görmüştür." 
Bulgar Tarihçisi 
Prof. Dr. Rossitsa Gradeva 

93 Harbi olarak bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı hakkında birçok kitap ve makale yazılmasına rağmen, savaş sırasında ve sonrasında Osmanlı bünyesinde birleşen milletlerin bu savaştan nasıl etkilendikleri ve devamında hayatlarını ne şekilde devam ettirdikleri hususunda çok az birincil kaynak bulunmaktadır. Araştırmacı yazar Erol Haker, Prof. Dr. Kemal Karpat’ın danışmanlığında, mensup olduğu cemaatin bu serüvenini, Balkanlar’da birçok eziyete, kırıma maruz kalmış Osmanlı İmparatorluğu tebaasının bugüne kadar gözardı edilmiş tarihini, ailesinden, arşiv belgelerinden ve bu konuda yazılmış bütün kaynaklardan derleyerek emsaline ender rastlayacağımız 93 Harbi kitabını yazmıştır. 

“Millet Sistemi” Osmanlı İmparatorluğu’nun devamı ve bekasının en önemli unsuru olarak kabul edilir. Erol Haker, bu kitabında belirli bir coğrafî, etnograf ik ve dönemsel sınır içinde, bu sistemin işleyişini Tuna Vilayeti’ne yerleştirilmiş İspanya Yahudileri örneğiyle çok güzel sunmuş ve literatüre kazandırmıştır. Bu kitap, yarı biyografi, yarı “bir dinî ya da etnik cemaatin yaşam hikâyesi”dir.

(Tanıtım yazısından)